۴.۹
(۶۳۵)

انواع بی مقیاس سازی

بی مقیاس سازی یکی از گام های مهم در تصمیم گیری چند معیاره است و برای بی بعد کردن ماتریس تصمیم استفاده می شود. روش های مختلفی برای بی مقیاس سازی استفاده می شود که عبارتند از:

  • بی مقیاس سازی مستقیم
  • بی مقیاس سازی نرم (اقلیدسی)
  • بی مقیاس سازی خطی
  • بی مقیاس سازی فازی

بی مقیاس سازی
بی مقیاس سازی

همان طور که در بالا اشاره شد بی مقیاس سازی به طور کلی به چهار صورت مستقیم، نرم اقلیدسی، خطی و فازی در تصمیم گیری چند معیاره مورد استفاده قرار می گیرد.

انواع بی مقیاس سازی

بی مقیاس سازی مستقیم

مزیت این شیوه علاوه بر سادگی، آن است که مجموع عناصر بی مقیاس شده هر معیار برابر یک شده و مقایسه اعداد را ساده ترمی سازد. ضمن آن که نسبت ترجیح گزینه ها بر یکدیگر، قبل و بعد از بی مقیاس سازی ثابت باقی می ماند. این روش با استفاده از رابطه زیر انجام می شود.

بی مقیاس سازی مستقیم
بی مقیاس سازی مستقیم

بی مقیاس سازی نرم (اقلیدسی)

مشکل عمده این روش آن است که طول مقیاس اندازه گیری در حالت قبل و بعد از بی مقیاس سازی ثابت باقی نمی ماند. در واقع حداقل و حداکثر مقادیر بی مقیاس شده هر شاخص برابر نبوده و مقایسه شاخص ها با یکدیگر همچنان خالی از اشکال نخواهد بود. روش نرم اقلیدسی با استفاده از رابطه زیر انجام می شود.

بی مقیاس سازی نرم (اقلیدسی)
بی مقیاس سازی نرم (اقلیدسی)

بی مقیاس سازی خطی

مزیت این شیوه آن است که تبدیلات در یک مقیاس خطی انجام شده و نسبت امتیاز عناصر درشاخص ها به یکدیگر، قبل و بعد از بی مقیاس سازی ثابت باقی می ماند. این روش بی مقیاس سازی با استفاده از رابطه زیر صورت می گیرد.

بی مقیاس سازی خطی
بی مقیاس سازی خطی

انواع بی مقیاس سازی

بی مقیاس سازی فازی

در این روش بی مقیاس کردن یک شاخص (xj) با جنبه مثبت به صورت زیر است

Image 3
بی مقیاس سازی فازی

 و برای یک شاخص با جنبه منفی عبارت است از:  

Image 4
بی مقیاس سازی فازی

در این روش نیز nij بین صفر و یک است و نقطه ضعف احتمالی تبدیل فوق اینست که منجر به یک تغییر متناسب در نتایج نمی شود.

در ادامه می توانید مثال بی مقیاس سازی را با هر کدام از این چهار روش مشاهده نمایید.

چه میزان از این مطلب رضایت داشته اید؟

میانگین ۴.۹ / ۵. از ۶۳۵

لطف می کنین اگه رای بدین