۴.۶
(۱۸۵)

روش واسپاس

روش واسپاس (WASPAS) یکی از روشهای نوین تصمیم گیری چند شاخصه است. که در سال ۲۰۱۲ توسط آقای زاوادسکاس و همکاران در پژوهشی معرفی شد.

این روش ترکیبی از دو مدل WSM (مدل مجموع وزنی) و WPM (مدل ضرب وزنی) می باشد. این روش دارای دقت بیشتر در مقایسه با روشهای مستقل است.

این روش همانند روشهای آراس ، کوپراس ، تاپسیس و یا ویکور است. یعنی شامل ماتریس معیار-گزینه می باشد. و برای رتبه بندی گزینه ها نیازمند وزن معیارها است.

این وزن معیارها میتوان از روش AHP یا روشهایی نظیر آنتروپی شانون ، آنتروپی خاکستری و یا روش جدید بهترین بدترین (BWM) محاسبه کرد.

پرسشنامه روش واسپاس نیز دقیقا همانند پرسشنامه تاپسیس و یا ویکور است. یعنی همان پرسشنامه هست بدون هیچ تغییری.

ادبیات WASPAS

Bagocius و همکارانش (۲۰۱۴) از روش WASPAS برای رتبه بندی و انتخاب بهترین مکان برای مزارع بادی و ارزیابی انواع توربین های بادی استفاده کردند.

در حالی که Vafaeipour و همکارانش(۲۰۱۴) از ترکیب روش سوارا (SWARA) و واسپاس برای اولویت بندی مناطق و شهرها برای تعیین موقعیت نیروگاه های خورشیدی در آینده استفاده کردند.

Lashgari و همکاران(۲۰۱۴) از ماتریس برنامه ریزی استراتژیک کمی و روش WASPAS استفاده کردند که امکان تصمیم گیری منطقی را در انتخاب بهترین استراتژی ها برای توسعه برون سپاری فراهم می کند.

گام های روش WASPAS

۱- نرمال کردن ماتریس تصمیم:

در این گام با استفاده از فرمولهای زیر ماتریس تصمیم را نرمال می کنیم. نرمال کردن برای معیارهای مثبت از فرمول اول و برای معیارهای منفی از فرمول دوم استفاده می کنیم.

معیارهای مثبت، معیارهایی هستند که افزایش آن ها برای سیستم مفید باشد به عنوان مثال معیار “کیفیت”. و معیارهای منفی معیارهایی هستند که کاهش آن ها برای سیستم مفید باشد مثل “هزینه”. در این روش نرمال سازی تمامی شاخص ها به معیار مثبت تبدیل می شوند.

مثال روش Waspas
مثال روش Waspas

۲- محاسبه اهمیت نسبی

گزینه ها بر اساس روش WSM از طریق فرمول شماره ۳- در واقع این رابطه همان ماتریس وزن دار هست که

ماتریس نرمال در وزن معیارها ضرب شده است.

مثال روش واسپاس 1
مثال روش واسپاس ۱

۳- محاسبه اهمیت نسبی گزینه ها

بر اساس روش WPM از طریق فرمول شماره ۴ – این رابطه نیز بیان می کند که ماتریس نرمال باید به توان

وزن معیارها برسد.

مثال روش Waspas 1
مثال روش Waspas 1

۴- محاسبه معیار مشترک:

در این گام با به نسبت مساوی و از طریق فرمول ۳ و ۴ اهمیت گزینه ها محاسبه می شود.

مثال روش Waspas2
مثال روش Waspas2

بر اساس مقدار Qi میتوان گزینه ها را رتبه بندی نمود. اما دقت و تاثیرگذاری روش WASPAS در این است که

اهمیت نسبی گزینه iام از طریق محاسبه لاندا در فرمول زیر محاسبه شود.

به منظور افزایش دقت و اثربخشی رتبه بندی فرآیند تصمیم گیری ، در روش WASPAS، یک معادله تعمیم یافته

تر برای تعیین اهمیت نسبی کل گزینه i ام ، مانند زیر ایجاد شده است:

مثال روش Waspas3
مثال روش Waspas3

برای محاسبه لاندای بهینه بر مبنای انحراف معیارها از فرمول های زیراستفاده می شود.

مثال روش Waspas 2
مثال روش Waspas 2
مثال روش واسپاس 2
مثال روش واسپاس ۲

در حال حاضر ، گزینه های نامزد بر اساس مقادیر Q رتبه بندی می شوند، یعنی بهترین گزینه جایگزین این است که بالاترین مقدار Q را داشته باشد.

وقتی مقدار λ برابر با ۰ باشد ، روش WASPAS به WPM تبدیل می شود ، و هنگامی که λ برابر با ۱  است،

به روش WSM تبدیل می شود.


مثال روش واسپاس

مثال روش واسپاس از مقاله زیر استخراج شده است.

Multi-Objective Optimization Of End Milling Process Parameters In Machining Of En 31 Steel: Application Of Ahp Embedded With Vikor And Waspas Methods November 2018

مثال روش واسپاس01
مثال روش واسپاس۰۱

روش واسپاس

معیار سوم از نوع منفی می باشد. (ماتریس نرمال) به صورت زیر به دست می آیند:

مثال روش واسپاس02
مثال روش واسپاس۰۲

مقادیر Q1 از طریق eq.3 محاسبه می شود.

مثال روش واسپاس03
مثال روش واسپاس۰۳

مقادیر Q2 از طریق eq.4 محاسبه و شاخص ها رتبه بندی می شوند.

مثال روش واسپاس04
مثال روش واسپاس۰۴

چه میزان از این مطلب رضایت داشته اید؟

میانگین ۴.۶ / ۵. از ۱۸۵

لطف می کنین اگه رای بدین