روش پرموتاسیون یا روش جایگشت

روش پرموتاسیون یا روش جایگشت (permutation) یکی از روشهای تصمیم گیری چندشاخصه است که در زمره روش های غیر جبرانی قرار می گیرد. پرموتاسیون به معنی جایگشت می باشد در واقع منظور از پرموتاسیون یعنی جایگشت تمامی گزینه های پژوهش.

در یک مساله تصمیم گیری همواره با تعدادی معیار و گزینه سر و کار داریم که هدف اصلی، رتبه بندی گزینه ها می باشد. پس در این تکنیک ابتدا به تعداد گزینه ها جایگشت ایجاد می کنیم و سپس امتیاز هر جایگشت را محاسبه می کنیم هر کدام بیشتر شد نشان از برتر بودن آن جایگشت و در نتیجه رتبه گزینه ها می باشد.

تعداد جایگشت های یکی پژوهش هموارد !m است که m همان تعداد گزینه هاست. از ویژگی های این روش این است که نیازی به تبدیل معیارهای کیفی به کمی نیست. یعنی در یک ماتریس تصمیم می تواند هم معیارهای کیفی باشند و هم کمی.

روش پرموتاسیون این مزیت را دارد کـه بـدون توجـه بـه مسـائل نرمـال سـازی و بـه راحتـی براســاس شاخص های کیفی گزینه ها را رتبه بندی می نمایـد . این روش بهتر بودن گزینه ها نسبت به یکدیگر را نشـان مـی دهـد و شـدت فاصـله هـا را نشـان نمی دهد.

در روش پرموتاسیون (جایگشـت ) تمـام جایگشـت های ممکن مرتب شده و مقدار وزن یا ارجحیت هـر کـدام از آنها محاسبه می شود. جایگشتی که بیشترین وزن را دارد به عنوان بهترین حالت در نظـر گرفتـه مـی شـود .

اطلاعات مورد نیاز برای حل روش پرموتاسیون

  • ماتریس تصمیم
  • اهمیت یا وزن هر کدام از معیارها

فلسفه روش جایگشت

در این روش، برای كلیه ترتیبهای ممكن از گزینه ها (به عبارت دیگر برای هر «جایگشت» از گزینه ها) یك شاخص ارزیابی اولویت، محاسبه می شود. روش كار به این ترتیب است كه برای هر «جایگشت»، تمامی گزینه ها دو به دو مقایسه شده و شاخص اشاره شده، از تفاضل «حاصل جمع وزن معیارهای مرتبط با اعضای مجموعه موافق» از «حاصل جمع وزن معیارهای مرتبط با اعضای مجموعه مخالف» بدست می آید.

مثال روش پرموتاسیون

فرض کنید در ماتریس تصمیم زیر هدف رتبه بندی گزینه های A و B و C است همچنین 6 معیار نیز داریم.

ماترس تصمیم روش پرموتاسیون
ماترس تصمیم روش پرموتاسیون

گام اول: تعداد جایگشت

در گام اول تعداد جایگشت ها را محاسبه می نماییم. در اینجا 3 گزینه وجود دارد پس 3! یا به عبارتی 3*2=6 جایگشت وجود دارد.

گام دوم: تعداد حالات

تعداد حالات ممکن جایگشت ها را مشخص می کنیم.

  • اول: A1-A2-A3
  • دوم: A1-A3-A2
  • سوم: A2-A1-A3
  • چهارم: A2-A3-A1
  • پنجم: A3-A1-A2
  • ششم: A3-A2-A1

حال برای حالت اول امتیاز را محاسبه می کنیم.

محاسبه امتیاز روش جایگشت در حالت اول
محاسبه امتیاز روش جایگشت در حالت اول

این امتیازها را برای سایر حالت ها نیز بدست می آوریم. در انتها حالتی که دارای بالاترین امتیاز باشد به عنوان ترتیب برتر انتخاب خواهد شد.

مهمترین چالش روش جایگشت:

نیاز به محاسبات مفصل و زیاد، از مشكلات این روش است. برای بیش از 10 – 9 گزینه عملا فاقد كارایی می باشد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

X
سوالی دارین؟