تصمیم گیری چند معیاره غیرجبرانی

تصمیم گیری چند شاخصه غیرجبرانی

تصمیم گیری فرآیند انتخاب یکی از گزینه های موجود در میان گزینه های متعدد است. در بسیاری از مسائل تصمیم گیری، تصمیم گیرنده باید با توجه به چندین شاخص مختلف، بهترین گزینه را انتخاب کند. به این نوع تصمیم گیری، تصمیم گیری چند شاخصه گفته می شود.

آنچه می خوانید

تعریف تصمیم گیری چند شاخصه

تصمیم گیری چند شاخصه (MADM) به فرآیند انتخاب یک گزینه از میان گزینه های موجود براساس چندین شاخص مختلف گفته می شود. این شاخص ها ممکن است کمی یا کیفی باشند و ممکن است دارای واحدهای سنجش متفاوتی باشند.

به عنوان مثال، یک تصمیم گیرنده ممکن است در حال انتخاب یک خودرو باشد. در این مسئله، تصمیم گیرنده باید به چندین شاخص مختلف توجه کند، مانند قیمت، کیفیت، مصرف سوخت، فضای داخلی و امکانات رفاهی.

تصمیم گیری چند شاخصه در بسیاری از مسائل زندگی روزمره کاربرد دارد. به عنوان مثال، در مسائل زیر می توان از تصمیم گیری چند شاخصه استفاده کرد:

انتخاب شغل
خرید خانه
انتخاب دانشگاه
انتخاب همسر
سرمایه گذاری

تصمیم گیری چند شاخصه به دو دسته کلی جبرانی و غیرجبرانی تقسیم می شود. در تصمیم گیری چند شاخصه جبرانی، تصمیم گیرنده می تواند با تخصیص وزن های مختلف به شاخص ها، نقطه ضعف یک شاخص را با مزیت یک شاخص دیگر جبران کند. در تصمیم گیری چند شاخصه غیرجبرانی، تصمیم گیرنده حاضر به تبادل بین شاخص ها نیست و هر شاخص به طور مستقل از سایر شاخص ها مورد ارزیابی قرار می گیرد.

تصمیم گیری چند شاخصه غیرجبرانی تصمیم گیری چند شاخصه غیرجبرانی تصمیم گیری چند شاخصه غیرجبرانی

انواع تصمیم گیری چند شاخصه

تصمیم گیری چند شاخصه به دو دسته کلی جبرانی و غیرجبرانی تقسیم می شود.

تصمیم گیری چند شاخصه جبرانی

در تصمیم گیری چند شاخصه جبرانی، تصمیم گیرنده می تواند با تخصیص وزن های مختلف به شاخص ها، نقطه ضعف یک شاخص را با مزیت یک شاخص دیگر جبران کند. به عنوان مثال، اگر یک تصمیم گیرنده در حال انتخاب یک خودرو است، ممکن است به دو شاخص قیمت و کیفیت توجه کند. اگر یک خودرو از نظر قیمت بسیار ارزان باشد، اما از نظر کیفیت بسیار ضعیف باشد، تصمیم گیرنده ممکن است آن خودرو را انتخاب کند، حتی اگر قیمت آن خودرو بسیار پایین تر از سایر خودروهای موجود باشد.

مزایای تصمیم گیری چند شاخصه جبرانی

انعطاف پذیری بیشتر: تصمیم گیرنده می تواند با تخصیص وزن های مختلف به شاخص ها، ترجیحات خود را بهتر بیان کند.
توانایی دستیابی به بهینگی: در صورتی که تصمیم گیرنده بتواند وزن های مناسب را برای شاخص ها تعیین کند، می تواند گزینه ای را انتخاب کند که از نظر کل شاخص ها بهینه باشد.

معایب تصمیم گیری چند شاخصه جبرانی

پیچیدگی بیشتر: تخصیص وزن های مناسب به شاخص ها ممکن است یک مسئله پیچیده باشد.
حساسیت به داده ها: انتخاب گزینه بهینه به داده های ورودی حساس است.

روش EXPROM اکسپروم	روش ترکیبی AHP و DEMATEL	روش TODIM تودیم	روش SIR
روش IDOCRIW	روش MAUT	روش qualiflex	روش ORESTE ارسته
روش QFD یا گسترش عملکرد کیفیت	روش مدلسازی ساختاری تفسیری ISM	روش شاخص انتخاب ارجحیت psi	روش کداس CODAS
روش مارکوس MARCOS	نمونه پرسش نامه پایان نامه	نحوه تهیه پرسشنامه برای پایان نامه	روش UTA: راهنمای جامع برای انتخاب چندشاخصه
روش پرومته: گامی نوین در تصمیم‌گیری چندمعیاره	روش پرومته 2 در تصمیم‌گیری چندمعیاره	روش ترکیبی آنتروپی شانون و تاپسیس	روش مجموع ساده وزنی (SAW)
روش FUCOM فوکام روش سازگاری کامل	روش Multimoora مولتی مورا	محاسبه نرخ ناسازگاری در AHP فازی	روش ترکیبی TOPSIS و ANP
روش سکا SECA	روش مرک MEREC	روش ترکیبی DEMATEL و ANP	روش ترکیبی VIKOR و AHP
روش ترکیبی Topsis و AHP	تجمیع دیدگاه خبرگان	روش میرکا MAIRCA	روش AHP چند سطحی
روش تاکسونومی (Taxonomy)	روش IPA	روش CRITIC	روش AHP گروهی
تصمیم گیری چندمعیاره	روش رژیم	روش تخصیص خطی	روش الکتره 2
مثال روش DANP	روش DANP	مثال روش EVAMIX	روش EVAMIX
مثال روش MACBETH	روش MACBETH	مثال برنامه ریزی کسری خطی	برنامه ریزی کسری خطی
مثال بی مقیاس سازی	انواع بی مقیاس سازی	روش ایداس	روش دلفی
روش کوکوسو	روش واسپاس	روش آنتروپی شانون	روش COPRAS
روش ARAS	روش MOORA	روش GRA	روش BWM
روش MABAC	روش SWARA	روش SMART	مثال روش دیمتل DEMATEL
روش دیمتل (DEMATEL)	مثال روش AHP	محاسبه نرخ ناسازگاری در AHP	وزن دهی در AHP
روش AHP	مثال روش تحلیل شبکه ای ANP

تصمیم گیری چند شاخصه غیرجبرانی

در تصمیم گیری چند شاخصه غیرجبرانی، تصمیم گیرنده حاضر به تبادل بین شاخص ها نیست و هر شاخص به طور مستقل از سایر شاخص ها مورد ارزیابی قرار می گیرد.

به عنوان مثال، اگر یک تصمیم گیرنده در حال انتخاب یک خودرو است، ممکن است به دو شاخص قیمت و کیفیت توجه کند. اگر یک خودرو از نظر قیمت بسیار ارزان باشد، اما از نظر کیفیت بسیار ضعیف باشد، تصمیم گیرنده ممکن است آن خودرو را انتخاب نکند، حتی اگر قیمت آن خودرو بسیار پایین تر از سایر خودروهای موجود باشد.

تصمیم گیری چند شاخصه غیرجبرانی تصمیم گیری چند شاخصه غیرجبرانی تصمیم گیری چند شاخصه غیرجبرانی

مزایای تصمیم گیری چند شاخصه غیرجبرانی

ساده تر از تصمیم گیری چند شاخصه جبرانی است.
برای مسائلی که تصمیم گیرنده حاضر به تبادل بین شاخص ها نیست، مناسب است.
برای مسائلی که شاخص ها دارای واحدهای سنجش متفاوتی هستند، مناسب است.

معایب تصمیم گیری چند شاخصه غیرجبرانی

ممکن است منجر به انتخاب گزینه ای شود که از نظر کل شاخص ها بهینه نباشد.
ممکن است منجر به انتخاب گزینه ای شود که از نظر تصمیم گیرنده رضایت بخش نباشد.

انتخاب نوع تصمیم گیری چند شاخصه مناسب به عوامل مختلفی بستگی دارد، مانند ماهیت مسئله، تعداد شاخص ها، نوع شاخص ها و ترجیحات تصمیم گیرنده.

روش های تصمیم گیری چند شاخصه غیرجبرانی

روش های مختلفی برای تصمیم گیری چند شاخصه غیرجبرانی وجود دارد. برخی از این روش ها عبارتند از:

روش پرموتاسیون
روش لکسیکوگراف
روش انتخاب سریع
روش رتبه بندی
روش ماکسی ماکس
روش ماکسی مین
روش تسلط

روش پرموتاسیون

در روش پرموتاسیون، تمامی جایگشت های ممکن از گزینه ها در نظر گرفته می شوند و گزینه ای که بیشترین امتیاز را کسب کند، به عنوان گزینه بهینه انتخاب می شود. این روش ساده ترین روش تصمیم گیری چند شاخصه غیرجبرانی است، اما ممکن است زمان زیادی برای اجرای آن صرف شود، به خصوص اگر تعداد گزینه ها زیاد باشد.

روش لکسیکوگراف

در روش لکسیکوگراف، گزینه ها به ترتیب اولویت از نظر شاخص ها ارزیابی می شوند. در ابتدا، گزینه ای که از نظر شاخص با بالاترین اولویت بهترین باشد، انتخاب می شود. سپس، از بین گزینه های باقی مانده، گزینه ای که از نظر شاخص با دومین اولویت بهترین باشد، انتخاب می شود و به همین ترتیب ادامه می یابد. این روش ساده و سریع است، اما ممکن است منجر به انتخاب گزینه ای شود که از نظر سایر شاخص ها عملکرد ضعیفی داشته باشد.

روش انتخاب سریع

در روش انتخاب سریع، گزینه ای انتخاب می شود که از نظر حداقل شاخص ضعیف ترین باشد. این روش سریع و ساده است، اما ممکن است منجر به انتخاب گزینه ای شود که از نظر سایر شاخص ها عملکرد خوبی داشته باشد.

روش رتبه بندی

در روش رتبه بندی، هر گزینه بر اساس شاخص ها رتبه بندی می شود. سپس، گزینه ای انتخاب می شود که بیشترین رتبه را کسب کند. این روش ساده و سریع است، اما ممکن است منجر به انتخاب گزینه ای شود که از نظر سایر شاخص ها عملکرد ضعیفی داشته باشد.

انتخاب روش مناسب برای تصمیم گیری چند شاخصه غیرجبرانی به عوامل مختلفی بستگی دارد، مانند ماهیت مسئله، تعداد شاخص ها، نوع شاخص ها و ترجیحات تصمیم گیرنده.

تصمیم گیری چند شاخصه غیرجبرانی تصمیم گیری چند شاخصه غیرجبرانی تصمیم گیری چند شاخصه غیرجبرانی

روش ماکسی ماکس

روش ماکسی ماکس (MaxiMax) یک روش تصمیم گیری چند شاخصه غیرجبرانی است که بهترین گزینه را براساس بهترین شاخص مشخص می کند. در این روش، تصمیم گیرنده معتقد است که بهترین گزینه، گزینه ای است که در تمامی شاخص ها بهترین عملکرد را داشته باشد.

روش ماکسی مین

روش ماکسی مین (MaxiMin) یک روش تصمیم گیری چند شاخصه غیرجبرانی است که بهترین گزینه را براساس بدترین شاخص مشخص می کند. در این روش، تصمیم گیرنده معتقد است که بهترین گزینه، گزینه ای است که در بدترین شاخص، عملکرد بهتری داشته باشد.

روش تسلط

روش تسلط (Dominance) یک روش تصمیم گیری چند شاخصه غیرجبرانی است که برای غربالگری اولیه گزینه ها استفاده می شود. در این روش، یک گزینه بر گزینه دیگر تسلط دارد اگر در تمامی شاخص ها یا در تمامی شاخص های مهم تر، بهتر از آن گزینه باشد.

تصمیم گیری چند شاخصه غیرجبرانی تصمیم گیری چند شاخصه غیرجبرانی تصمیم گیری چند شاخصه غیرجبرانی

جمع بندی

تصمیم گیری چند شاخصه غیرجبرانی یک روش ساده و کارآمد برای تصمیم گیری در مسائلی است که تصمیم گیرنده حاضر به تبادل بین شاخص ها نیست. این روش برای مسائلی که شاخص ها دارای واحدهای سنجش متفاوتی هستند، نیز مناسب است.

از مشاوره با ما پشیمان نمی شوید

خدمات فرابگیر

تبلیغات در فضای مجازی گوگل، اینستاگرام و فیس بوک.
مدیریت صفحات اجتماعی اینستاگرام و فیس بوک.
برنامه نویسی حرفه ای با جدیدترین متدهای روز دنیا
طراحی وب سایت و سئو نمودن مطالب با جدیدترین راهکارها برای بازدید حداکثری مطالب
خدمات طراحی سربرگ؛ کار ویزیت، لوگو و بسته مدیریتی
پروژهای دانشجویی در زمینه تحقیق در عملیات، آمار و تصمیم گیری چندمعیاره
آموزش مجازی برای کاربران در زمینه های درخواستی دوره های موجود در وب سایت

باعث افتخارست که مجموعه ما تا کنون بیش از ۱۲۰۰۰ پروژه موفق در زمینه های متخلف ارائه نموده است که با مراجعه به بخش نمونه کارها در دسترس شما عزیزان قرار گرفته است. در صورتی که تصور می کنید پروژه مورد نظر شما در این دسته بندی ها قرار ندارد با تماس با تیم حرفه ای ما می توانید از مشاوره رایگان بهره مند گردید.

سوالات پرتکرار

u003cstrongu003eتصمیم گیری چند شاخصه چیست؟u003c/strongu003e

u003cstrongu003eانواع تصمیم گیری چند شاخصه کدامند؟u003c/strongu003e

تصمیم گیری چند شاخصه به دو دسته کلی جبرانی و غیرجبرانی تقسیم می شود.u003cbru003e*u003cstrongu003eتصمیم گیری چند شاخصه جبرانی:u003c/strongu003e در تصمیم گیری چند شاخصه جبرانی، تصمیم گیرنده می تواند با تخصیص وزن های مختلف به شاخص ها، نقطه ضعف یک شاخص را با مزیت یک شاخص دیگر جبران کند.u003cbru003e*u003cstrongu003eتصمیم گیری چند شاخصه غیرجبرانی:u003c/strongu003e در تصمیم گیری چند شاخصه غیرجبرانی، تصمیم گیرنده حاضر به تبادل بین شاخص ها نیست و هر شاخص به طور مستقل از سایر شاخص ها مورد ارزیابی قرار می گیرد.

u003cstrongu003eروش های تصمیم گیری چند شاخصه جبرانی کدامند؟u003c/strongu003e

برخی از روش های تصمیم گیری چند شاخصه جبرانی عبارتند از:u003cbru003e*u003cstrongu003eروش اندازه گیری فاصله:u003c/strongu003e در این روش، فاصله بین هر گزینه و نقطه آرمانی محاسبه می شود و گزینه ای انتخاب می شود که کمترین فاصله را داشته باشد.u003cbru003e*u003cstrongu003eروش برنامه ریزی خطی چند هدفه:u003c/strongu003e در این روش، مسئله تصمیم گیری به یک مسئله برنامه ریزی خطی چند هدفه تبدیل می شود و گزینه ای انتخاب می شود که ارزش هدف های آن حداکثر یا حداقل شود.u003cbru003e*u003cstrongu003eروش تحلیل شبکه ای:u003c/strongu003e در این روش، مسئله تصمیم گیری به یک شبکه تبدیل می شود و گزینه ای انتخاب می شود که جریان کل شبکه را حداکثر یا حداقل کند.

u003cstrongu003eروش های تصمیم گیری چند شاخصه غیرجبرانی کدامند؟u003c/strongu003e

برخی از روش های تصمیم گیری چند شاخصه غیرجبرانی عبارتند از:u003cbru003e*u003cstrongu003eروش ماکسی ماکس:u003c/strongu003e در این روش، بهترین شاخص برای هر گزینه شناسایی می شود و گزینه ای انتخاب می شود که بهترین شاخص را داشته باشد.u003cbru003e*u003cstrongu003eروش ماکسی مین:u003c/strongu003e در این روش، بدترین شاخص برای هر گزینه شناسایی می شود و گزینه ای انتخاب می شود که بدترین شاخص کمتری داشته باشد.u003cbru003e*u003cstrongu003eروش تسلط:u003c/strongu003e در این روش، گزینه هایی که بر هیچ گزینه دیگری تسلط ندارند، حذف می شوند و گزینه باقی مانده به عنوان بهترین گزینه انتخاب می شود.

u003cstrongu003eمزایای تصمیم گیری چند شاخصه کدامند؟u003c/strongu003e

مزایای تصمیم گیری چند شاخصه عبارتند از:u003cbru003e*u003cstrongu003eامکان در نظر گرفتن تمام عوامل موثر در تصمیم گیریu003c/strongu003eu003cbru003e*u003cstrongu003eکاهش احتمال تصمیم گیری اشتباهu003c/strongu003eu003cbru003e*u003cstrongu003eافزایش رضایتمندی تصمیم گیرندهu003c/strongu003e

u003cstrongu003eمعایب تصمیم گیری چند شاخصه کدامند؟u003c/strongu003e

معایب تصمیم گیری چند شاخصه عبارتند از:u003cbru003e*u003cstrongu003eپیچیدگی بیشترu003c/strongu003eu003cbru003e*u003cstrongu003eحساسیت به داده هاu003c/strongu003eu003cbru003e*u003cstrongu003eعدم امکان دستیابی به بهترین راه حلu003c/strongu003e

u003cstrongu003eکاربردهای تصمیم گیری چند شاخصه کدامند؟u003c/strongu003e

تصمیم گیری چند شاخصه در بسیاری از مسائل زندگی روزمره کاربرد دارد. برخی از کاربردهای تصمیم گیری چند شاخصه عبارتند از:u003cbru003e*u003cstrongu003eانتخاب شغلu003c/strongu003eu003cbru003e*u003cstrongu003eخرید خانهu003c/strongu003eu003cbru003e*u003cstrongu003eانتخاب دانشگاهu003c/strongu003eu003cbru003e*u003cstrongu003eانتخاب همسرu003c/strongu003eu003cbru003eu003cstrongu003e*سرمایه گذاریu003c/strongu003e

u003cstrongu003eچگونه می توان روش تصمیم گیری چند شاخصه مناسب را انتخاب کرد؟u003c/strongu003e

انتخاب روش تصمیم گیری چند شاخصه مناسب به عوامل مختلفی بستگی دارد، مانند ماهیت مسئله، تعداد شاخص ها، نوع شاخص ها و ترجیحات تصمیم گیرنده

u003cstrongu003eچگونه می توان وزن های شاخص ها را تعیین کرد؟u003c/strongu003e

تعیین وزن های شاخص ها یک فرآیند ذهنی است که به ترجیحات تصمیم گیرنده بستگی دارد. برخی از روش های تعیین وزن های شاخص ها عبارتند از:u003cbru003e*u003cstrongu003eروش دلبخواهی:u003c/strongu003e در این روش، تصمیم گیرنده به صورت دلخواه وزن های شاخص ها را تعیین می کند.u003cbru003e*u003cstrongu003eروش دلفی:u003c/strongu003e در این روش، نظرات خبرگان در مورد وزن های شاخص ها جمع آوری می شود.u003cbru003e*u003cstrongu003eروش تحلیل سلسله مراتبی:u003c/strongu003e در این روش، تصمیم گیرنده به صورت سلسله مراتبی، اهمیت شاخص ها را تعیین می کند.

u003cstrongu003eچگونه می توان تصمیم گیری چند شاخصه را بهبود بخشید؟u003c/strongu003e

برای بهبود تصمیم گیری چند شاخصه، می توان اقدامات زیر را انجام داد:u003cbru003e*u003cstrongu003eتقویت مهارت های تصمیم گیریu003c/strongu003eu003cbru003e*u003cstrongu003eاستفاده از نرم افزارهای تصمیم گیری چند شاخصهu003c/strongu003e

این مطلب در حال به‌روزرسانی و گسترش است تا استاندارد سئو رعایت شود.