مثال روش BWM فازی

در این مثال مدل بهترین بدترین فازی برای ارزیابی عوامل رفتار راننده مربوط به ایمنی جاده و محاسبه نمرات وزن استفاده شده است. این مثال از مقاله An Integrated Approach of Best-Worst Method (BWM) and Triangular Fuzzy Sets for Evaluating Driver Behavior Factors Related to Road Safety استخراج شده است.

بیشتر بخوانید

روش بهترین بدترین فازی

BWM از روشهای جدید تصمیم گیری چند معیاره است که توسط رضایی (۲۰۱۵) معرفی شده است. اساس این روش اندازه گیری معیارها با مقایسه زوجی است.

در BWM با تعیین اولویت بهترین معیار نسبت به سایر معیارها و ترجیح کلیه معیارها بر بدترین ملاک با تعیین مقیاس بین ۱ تا ۹

وزن معیارها مشخص می شود.

Guo و ژائو (۲۰۱۷) ابراز داشتند “داوری های کیفی انسانی (مانند مقایسات زوج مقیاس ۱-۹ توسط تصمیم گیرندگان در BWM)

معمولاً ویژگی های ابهام و نامشخص بودن را دارند و اطلاعات معیارها در دنیای واقعی را ندارند.

بنابراین ، آنها FBWM را برای مدل سازی ابهام و نامشخص بودن در داوری های انسانی طراحی کردند.

روش تصمیم گیری بهترین بدترین (BWM) یکی از روش های تصمیم گیری چند شاخصه می باشد که در سال ۲۰۱۵ توسط آقای رضایی طی مقاله ای ارائه شد

و در سال ۲۰۱۶ طی یک مقاله دیگر مدل را بسط داد مدل مقاله آقای رضایی در محیط قطعی بود.

روش بهترین بدترین فازی

اما در سال ۲۰۱۷ آقایان ژو و همکاران به بررسی مدل bwm در محیط فازی (fuzzy) پرداختند و با ارائه چندین مثال این مدل را در محیط فازی حل کردند.

استفاده از اعداد فازی باعث می شود که ابهامات کلام پاسخ دهنده از بین برود.

تئوری فازی اولین بار توسط اقای لطفعلی زاده ارائه شد و با فرض اینکه در تصمیم گیری همواره عدم قطعیت ها و ابهاماتی است برای از بین بردن این موارد بیان شد.

BWM یک تکنیک بسیار قوی MCDM است و به طور گسترده ای توسط محققان در سراسر جهان مانند Gupta and Barua ، ۲۰۱۶ (رتبه بندی نوآوران

فناوری) رتبه بندی می شود.

  • رضایی و همکاران ، ۲۰۱۶ (انتخاب منبع سبز)
  • Gupta and Barua ، ۲۰۱۷ (انتخاب تامین کننده سبز)
  • Gupta ، ۲۰۱۷ (ارزیابی فرودگاه بر اساس کیفیت خدمات)
  • Salimi and Rezaei ، ۲۰۱۷ (ارزیابی عملکرد تحقیق و توسعه شرکت ها)
  • van de Kaa و همکاران، ۲۰۱۷ (انتخاب فناوری زیست توده)
  • van de Kaa et al.، ۲۰۱۷ (انتخاب وسیله نقلیه الکتریکی)
  • عبادی و همکاران ، ۲۰۱۸ (ارزیابی استراتژی گردشگری پزشکی) به کار برده شده است.

گام های روش بهترین بدترین فازی (Fuzzy best worst method)

۱- تعیین بهترین (Best) و بدترین معیار (Worst) (بااهمیت ترین و کم اهمیت ترین معیار):

این گام را می توان با استفاده از نظرات خبرگان و یا روش دلفی فازی تعیین نمود.

۲- مقایسه زوجی بهترین معیار با دیگر معیارها و دیگر معیارها با بدترین معیار:

در این گام می توان از هر طیف فازی مقایسات زوجی را انجام داد اما متداول ترین طیف برای روش بهترین بدترین فازی (FBWM) طیف فازی ۵ تایی

زیر می باشد. این طیف بر اساس عبارات کلامی اهمیت برابر (EI)، اهمیت ضعیف

(WI)، نسبتا مهم (FI)، خیلی مهم (VI)، کاملا مهم (AI) می باشد.

روش بهترین بدترین فازی
روش بهترین بدترین فازی

۳- ایجاد مدل bwm فازی:

در این گام می توان با استفاده از مدل برنامه ریزی غیر خطی زیر وزن عوامل را محاسبه نمود. البته در مقاله ژو و همکاران

(۲۰۱۷) قید شده است که برای تعداد معیار بالای ۳ بهتر است

این مدل به برنامه ریزی خطی تبدیل شود تا نتایج بهتر حاصل شود.

روش Fuzzy Bwm
روش Fuzzy Bwm

۴- حل مدل توسط یکی از نرم افزارهای بهینه سازی نظیر لینگو یا گمز:

با حل این مدل اوزان معیارها حاصل می شود.

نکته ۱: در روش BWM می توان بهترین و بدترین را از نظر هر خبره به صورت جداگانه بدست آورد و سپس برای هر خبره یک مدل BWM فازی تشکیل داد

و بعد از حل و محاسبه وزن معیارها، اوزان بدست آمده از هر خبره را با یکدیگر ادغام کرد.

نکته ۲: تعداد خبره ها در روش BWM با توجه به اینکه این روش خبره محور می باشد، اصولا بین ۵ تا ۱۰ نفر کفایت می کند.

روش DANP

روش ANP بر پایه DEMATEL یا همان دنپ از روش های بسیار پرکاربرد در زمینه; تصمیم گیری چند معیاره می باشد. بسیاری از روش های تصمیم گیری چند معیاره روابط بین معیارها را در نظر نمی گیرند.

بنابراین ، معیارها با ساختار سلسله مراتبی و خطی فرض می شوند. در دنیای واقعی ، روابط بین معیارهای مسائل تصمیم گیری می تواند ساختار شبکه ای داشته باشد ;و در این حالت نمی توان مشکل را با روش های خطی مانند AHP ، TOPSIS ، VIKOR و غیره تجزیه و تحلیل کرد.

بیشتر بخوانید

مثال روش evamix

مدیران یک مجموعه سازمانی بنا دارند یک نفر را از بین خود به عنوان مدیر عالی انتخاب نمایند. بدین منظور، ۷ شاخص در نظر گرفته و عملکرد ۵ مدیر کاندید شده به ازای شاخص ها را برآورد کرده و به همراه اهمیت شاخص ها در جدول زیر ارائه کرده اند.

بیشتر بخوانید

مثال روش MACBETH

۴ کتابفروشی آنلاین تعیین شده است اما نام وب سایت ها محرمانه مانده است. با کمک اطلاعات توضیح داده شده در درخت ارزش زیر، هر ماتریس مقایسه توسط تصمیم گیرنده شکل گرفته است.

بیشتر بخوانید

برنامه ریزی کسری خطی

برنامه ریزی کسری به عنوان یکی از فنون تحقیق در عملیات، یک ابزار مهم برنامه ریزی است که در زمینه‌های گوناگونی مثل تخصیص منابع، حمل و نقل، برنامه‌ریزی تولید، ارزیابی عملکرد، مالی و غیره بکار گرفته شده‌است.

بیشتر بخوانید

مثال بی مقیاس سازی

بی مقیاس سازی یکی از گام های مهم در تصمیم گیری چند معیاره است و برای بی بعد کردن ماتریس تصمیم استفاده می شود. روش های مختلفی برای بی مقیاس سازی استفاده می شود که عبارتند از:

بیشتر بخوانید

انواع بی مقیاس سازی

بی مقیاس سازی یکی از گام های مهم در تصمیم گیری چند معیاره است و برای بی بعد کردن ماتریس تصمیم استفاده می شود. روش های مختلفی برای بی مقیاس سازی استفاده می شود که عبارتند از:

  • بی مقیاس سازی مستقیم
  • بی مقیاس سازی نرم (اقلیدسی)
  • بی مقیاس سازی خطی
  • بی مقیاس سازی فازی
بیشتر بخوانید